AI Overviews ăn lượt bấm: số liệu thật và việc nên làm

Khi có AI Overviews, tỉ lệ bấm sang website giảm gần một nửa (Pew: 15% xuống 8%) và CTR vị trí 1 giảm 34,5% tới 58% (Ahrefs). Việc đúng là tìm truy vấn bị ảnh hưởng trong Search Console, dời sức viết sang nội dung người ta phải bấm vào, và cấu trúc bài để được trích dẫn.

Ban biên tập SEO Gốc · 09/11/2026 · 8 phút đọc

Khi Google hiện AI Overviews (phần tóm tắt do AI viết ở đầu trang kết quả), người tìm kiếm bấm sang website ít hơn hẳn. Số đo công khai đáng tin nhất hiện nay cho thấy tỉ lệ bấm sang web giảm gần một nửa, còn vị trí số 1 mất từ một phần ba tới hơn một nửa lượt bấm. Việc nên làm không phải là chặn AI hay bỏ SEO, mà là: biết chính xác truy vấn nào của mình đang bị AI Overviews "ăn", dời công sức sang những truy vấn người ta vẫn phải bấm vào, và viết sao cho nếu AI có tóm tắt thì nó trích dẫn trang của bạn.

Số liệu: mất bao nhiêu lượt bấm

Có hai nguồn được giới làm nghề trích nhiều nhất, đo theo hai cách khác nhau nên nên đọc cùng nhau:

Nguồn	Cách đo	Kết quả
Pew Research Center, 07/2025	Theo dõi hành vi duyệt web thật của khoảng 900 người trưởng thành ở Mỹ	Khi trang kết quả có AI Overview, tỉ lệ lượt tìm có bấm sang một website giảm từ 15% xuống 8%. Chỉ khoảng 1% lượt tìm có bấm vào chính đường dẫn nằm trong AI Overview.
Ahrefs, 04/2025 và 12/2025	So tỉ lệ bấm (CTR) của vị trí số 1 trên các từ khoá có và không có AI Overview	CTR vị trí 1 giảm 34,5% ở lần đo tháng 4/2025; lần đo tháng 12/2025 con số giảm lên 58%.

Hai điểm cần đọc kỹ. Thứ nhất, cả hai nghiên cứu đều trên dữ liệu người dùng Mỹ, tiếng Anh; người tìm bằng tiếng Việt chưa có số đo công khai tương đương, nhưng hướng đi sẽ không khác. Thứ hai, con số "1% bấm vào link trong AI Overview" cho thấy được trích dẫn trong AI Overview không bù lại được lượt bấm đã mất. Được trích dẫn có giá trị về nhận diện thương hiệu, nhưng đừng tính nó là nguồn lượt truy cập.

Nguồn: Pew Research Center (07/2025); Ahrefs (04/2025, 12/2025), tổng hợp trong tài liệu nghiên cứu thị trường của SEO Gốc.

Truy vấn nào bị ăn nhiều nhất, truy vấn nào gần như không

AI Overviews không xuất hiện đồng đều. Nó dày đặc ở truy vấn thông tin có câu trả lời ngắn và gần như không có ở truy vấn mà người tìm cần làm một việc trên chính trang web. Từ kinh nghiệm theo dõi Search Console của nhiều site, có thể chia thành ba nhóm:

Nhóm truy vấn	Ví dụ	Mức bị ảnh hưởng
Định nghĩa, "là gì", "bao nhiêu", "khi nào"	"canonical là gì", "ngày rằm tháng 10 là ngày mấy"	Nặng nhất. AI trả lời trọn trong hai ba câu, người tìm không có lý do bấm.
Hướng dẫn nhiều bước, so sánh có điều kiện	"cách chuyển site WordPress sang host mới", "nên chọn gói nào"	Vừa. AI tóm khung, nhưng ai làm thật vẫn bấm vào để xem chi tiết, ảnh chụp, mã mẫu.
Giao dịch, công cụ, địa phương, thương hiệu	"kiểm tra tốc độ website", "mua tên miền .vn", tên thương hiệu của bạn	Nhẹ. Người tìm cần dùng trang chứ không cần đọc tóm tắt.

Hệ quả thực tế: một site sống bằng bài định nghĩa ngắn sẽ thấy lượt hiển thị giữ nguyên hoặc tăng trong khi lượt bấm rơi. Một site có công cụ, có dữ liệu riêng, có sản phẩm gần như không nhận ra thay đổi.

Cách biết site mình có bị ảnh hưởng không

Search Console không có cột "có AI Overview hay không", nên phải suy ra từ dấu hiệu. Làm theo thứ tự sau trong báo cáo Hiệu suất (xem thêm cách đọc các báo cáo Search Console):

So sánh 3 tháng gần nhất với cùng kỳ năm trước (dữ liệu Hiệu suất giữ 16 tháng nên làm được). Bật cả bốn chỉ số: lượt bấm, lượt hiển thị, CTR, vị trí trung bình.
Sang thẻ Truy vấn, sắp theo lượt hiển thị. Tìm các truy vấn có lượt hiển thị tăng hoặc giữ, vị trí giữ, nhưng CTR giảm mạnh. Đây là chữ ký điển hình của việc bị AI Overview chen lên trên.
Gõ thử vài truy vấn đó trên Google (cửa sổ ẩn danh, đúng ngôn ngữ người dùng) để xác nhận có AI Overview hay không, và trang của bạn có được trích không.
Gom các truy vấn bị ảnh hưởng theo trang đích. Thường bạn sẽ thấy một nhóm nhỏ bài định nghĩa gánh phần lớn lượt bấm đã mất.

Đừng kết luận chỉ từ việc tổng lượt bấm giảm: mùa vụ, cập nhật thuật toán lõi, hay một trang chủ lực bị rớt chỉ mục đều cho ra đường biểu đồ y hệt. Dấu hiệu "vị trí giữ mà CTR rơi" mới tách được nguyên nhân AI Overview khỏi nguyên nhân mất thứ hạng.

Việc nên làm

1. Dời trọng tâm sang nội dung người ta phải bấm vào

Truy vấn định nghĩa vẫn đáng có bài, vì nó là cửa vào của cả cụm chủ đề và là chỗ AI lấy câu để trích. Nhưng ngân sách viết mới nên nghiêng sang những thứ AI tóm không hết: công cụ chạy được, bảng dữ liệu tự thu thập, quy trình có ảnh chụp từng bước, so sánh có số đo thật, trường hợp cụ thể của thị trường Việt Nam mà nguồn tiếng Anh không có. Bài nghiên cứu từ khoá theo ý định tìm kiếm có cách chia nhóm từ khoá để làm việc này.

2. Viết để được trích dẫn

AI Overviews chọn nguồn từ các trang đã được Google lập chỉ mục và xếp hạng; không có thẻ hay khai báo riêng nào để "đăng ký" vào đó. Thứ bạn kiểm soát được là cấu trúc: câu trả lời trực tiếp nằm ngay dưới tiêu đề, mỗi đoạn tự đứng được khi bị cắt ra, có số liệu kèm nguồn. Chi tiết ở bài viết để được AI trích dẫn.

3. Đừng chặn Googlebot, và đừng nhầm Google-Extended

AI Overviews là một phần của Google Tìm kiếm và dùng chính Googlebot. Chặn Googlebot là rời khỏi Google hoàn toàn. Còn token Google-Extended trong robots.txt chỉ quyết định nội dung có được dùng để huấn luyện và làm nền cho các mô hình Gemini hay không; nó không đưa bạn ra khỏi AI Overviews và cũng không ảnh hưởng thứ hạng. Nhiều site chặn Google-Extended rồi tưởng đã "thoát" AI Overviews, thực ra không có tác dụng gì với Tìm kiếm. Xem bài cho hay chặn bot AI.

Nếu bạn muốn hạn chế đoạn trích của mình bị dùng, công cụ đúng là các chỉ thị đoạn trích của Google như nosnippet, max-snippet hoặc thuộc tính data-nosnippet trên từng phần tử. Cái giá là đoạn mô tả của bạn trên kết quả thường cũng bị cắt theo, nên chỉ dùng cho phần nội dung thật sự không muốn bị tóm tắt, ví dụ một bảng giá hay đáp án của một bài trả phí.

4. Đo lại theo đơn vị mới

Báo cáo tháng chỉ có "lượt truy cập tự nhiên" sẽ làm chủ web hoảng mà không biết làm gì. Tách thành ba dòng: lượt bấm từ truy vấn thương hiệu, lượt bấm từ truy vấn giao dịch/công cụ, lượt bấm từ truy vấn thông tin. Dòng thứ ba giảm là chuyện chung của cả ngành; hai dòng đầu giảm mới là chuyện riêng của site bạn.

5. Nuôi kênh không phụ thuộc trang kết quả

Danh sách email, nhóm Zalo, kênh video, khách quay lại trực tiếp. Lượt bấm từ Google càng khó kiếm thì mỗi người đã vào site càng đáng giá; một ô đăng ký nhận bản tin đặt đúng chỗ trên bài định nghĩa có thể giữ lại được một phần người đọc mà sang năm Google sẽ không gửi tới nữa.

Lỗi hay gặp

Viết lại bài cho ngắn để "giống AI". Bài bị cắt còn đoạn định nghĩa thì cạnh tranh trực tiếp với chính AI Overview, và luôn thua vì AI nằm trên cùng. Bài cần dày hơn ở phần thực hành, không phải mỏng đi.
Nhồi khối câu hỏi đáp kèm dữ liệu có cấu trúc FAQ để chiếm chỗ. Từ tháng 8/2023 Google chỉ còn hiện kết quả nhiều định dạng dạng hỏi đáp cho một nhóm nhỏ trang web chính phủ và y tế có uy tín. Khối hỏi đáp vẫn có ích cho người đọc và cho AI trích câu, nhưng đừng trông vào nó để có thêm chỗ trên trang kết quả.
Đổ lỗi hết cho AI Overviews. Đã gặp nhiều site tụt lượt bấm vì lỗi kỹ thuật thật: canonical trỏ nhầm sau khi đổi giao diện, sitemap trả lỗi, trang chủ bị noindex trên bản dựng mới. Kiểm kỹ thuật trước, rồi mới kết luận do AI.
Chặn toàn bộ bot AI trong robots.txt vì giận. Chặn bot huấn luyện là lựa chọn hợp lý tuỳ chính sách nội dung; chặn luôn bot tìm kiếm của ChatGPT, Perplexity hay Claude thì bạn tự rút khỏi những nơi đang dần có lượt giới thiệu thật.
Theo dõi thứ hạng mà bỏ qua bố cục trang kết quả. Đứng số 1 dưới một AI Overview dài, một khối video và một khối "Mọi người cũng hỏi" có thể nằm ở màn hình thứ hai trên điện thoại. Thứ hạng giữ nguyên không có nghĩa là vị trí hiển thị giữ nguyên.

Danh sách việc trong một buổi chiều

Lấy 50 truy vấn có lượt hiển thị cao nhất trong Search Console, đánh dấu cột "có AI Overview" bằng cách tìm thử.
Với mỗi truy vấn có AI Overview: trang của bạn có được trích không? Nếu không, trang nào được trích, họ trình bày câu trả lời thế nào?
Chọn 5 trang có CTR giảm mạnh nhất, viết lại đoạn mở đầu thành câu trả lời trực tiếp và bổ sung phần thực hành mà tóm tắt không thay được.
Kiểm robots.txt: Googlebot không bị chặn, các bot tìm kiếm AI được phép nếu bạn muốn có mặt ở đó.
Đặt lịch so lại sau 6–8 tuần, cùng bộ truy vấn.

Kiểm bằng SEO Gốc

Trước khi đổ lỗi cho AI Overviews, hãy loại trừ lỗi kỹ thuật: chấm điểm SEO trang chủ sẽ cho biết trang có bị noindex, canonical sai, sitemap hỏng hay chậm bất thường. Sau đó dùng kiểm bot AI để xem robots.txt đang cho hay chặn Googlebot, GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, PerplexityBot và các bot khác.

Hỏi đáp

Có cách nào tắt AI Overviews cho site của mình không?

Không có cách rút riêng khỏi AI Overviews mà vẫn ở lại Google Tìm kiếm. Chặn Google-Extended không có tác dụng vì AI Overviews dùng Googlebot. Chỉ thị nosnippet hoặc max-snippet hạn chế được phần nội dung bị dùng làm đoạn trích, nhưng đoạn mô tả của bạn trên kết quả cũng bị cắt theo.

Được trích dẫn trong AI Overview có mang lại lượt truy cập không?

Rất ít. Theo Pew Research Center, chỉ khoảng 1% lượt tìm có bấm vào đường dẫn nằm trong AI Overview. Giá trị chính của việc được trích là nhận diện thương hiệu, không phải lượt bấm.

Làm sao biết lượt bấm giảm là do AI Overviews hay do mất thứ hạng?

Xem báo cáo Hiệu suất trong Search Console theo từng truy vấn. Nếu vị trí trung bình giữ nguyên, lượt hiển thị giữ hoặc tăng mà CTR rơi mạnh, khả năng cao là có AI Overview hoặc một khối khác chen lên trên. Nếu vị trí tụt thì đó là chuyện thứ hạng.

Có nên viết bài ngắn hơn để cạnh tranh với AI không?

Không. Bài chỉ còn định nghĩa sẽ cạnh tranh trực tiếp với tóm tắt nằm trên cùng và luôn thua. Nên giữ câu trả lời ngắn ở đầu bài cho AI trích, rồi đầu tư vào phần thực hành, số liệu và ví dụ mà tóm tắt không thay được.