Bỏ qua tới nội dung
Theo dõi định kỳTheo dõi site

Bài khách (guest post) và hợp tác nội dung: làm sao cho sạch và vẫn có ích

Bài khách là viết bài đăng trên site của người khác. Làm để tiếp cận người đọc của họ và xây uy tín trong ngành thì có ích; làm hàng loạt chỉ để lấy liên kết từ khoá thì Google coi là lược đồ liên kết. Khác biệt nằm ở nơi đăng, chất lượng bài và cách đặt liên kết.

Ban biên tập SEO Gốc · · 6 phút đọc

Đầu bếp khách mời áo trắng nấu ở bếp mở của nhà hàng khác, đầu bếp chủ nhà khoanh tay đứng xem

Bài khách (guest post) là bài bạn viết và đăng trên site của người khác: một bác sĩ viết chuyên mục cho trang sức khoẻ, một kỹ sư điện lạnh viết bài hướng dẫn cho tạp chí nhà ở, chủ xưởng in viết về xu hướng bao bì cho trang của hiệp hội. Đây là cách cũ và chính đáng để được biết tới trong ngành. Nhưng nó cũng bị biến thành cỗ máy mua bán liên kết: “nhận đăng bài PR, có link dofollow, giá theo chỉ số tên miền”. Google đã cảnh báo từ hơn mười năm trước rằng bài khách quy mô lớn với chữ neo từ khoá là liên kết không tự nhiên. Bài này phân biệt hai loại và cách làm loại đầu cho đúng.

Hai loại bài khách

Bài khách có íchBài khách để lấy link
Mục đíchTiếp cận người đọc của site kia, xây uy tín chuyên mônLấy liên kết từ khoá
Nơi đăngSite đúng ngành, có người đọc thật, chọn lọc bàiBất kỳ site nào nhận tiền, nhiều chủ đề lẫn lộn
Chất lượngBài tốt nhất bạn viết được, có kiến thức riêngBài viết thuê, chung chung
Liên kếtTên tác giả và doanh nghiệp trong phần giới thiệu, liên kết trong bài khi thật sự có íchChữ neo từ khoá thương mại trong thân bài
Số lượngVài bài mỗi năm, chọn lọcHàng chục, hàng trăm bài
Thanh toánThường không, hoặc có thì gắn sponsoredTrả tiền, không gắn sponsored

Chọn nơi đăng

Câu hỏi đầu tiên không phải “site này có chỉ số bao nhiêu” mà là “khách của mình có đọc site này không”. Dấu hiệu nơi đáng viết:

  • Cùng ngành hoặc ngành kề sát; người đọc của họ là khách tiềm năng hoặc đồng nghiệp của bạn.
  • Có bài mới đều, có bình luận, có chia sẻ thật.
  • Có biên tập: họ từ chối bài kém, yêu cầu sửa.
  • Bài khách khác trên site đó cũng tử tế, tác giả có tên thật.
  • Không có chuyên mục “bài PR” bán liên kết công khai cho mọi ngành.

Ví dụ ở Việt Nam: trang của hiệp hội ngành, tạp chí chuyên ngành, blog của nhà cung cấp lớn (hãng sơn mở chuyên mục cho thợ thi công viết kinh nghiệm), trang tin địa phương có chuyên mục chuyên gia, bản tin của trường đại học cho cựu sinh viên.

Viết bài khách: tốt hơn bài trên site mình

Bài khách đặt tên bạn trước người đọc mới. Bài kém thì người ta nhớ bạn kém. Nguyên tắc:

  1. Đề tài site kia cần, không phải đề tài bạn muốn quảng cáo. Hỏi biên tập viên họ thiếu gì.
  2. Kiến thức chỉ bạn có: số liệu từ công việc, ca thực tế, sai lầm đã gặp.
  3. Không quảng cáo trong thân bài. Nói về sản phẩm của mình chỉ khi nó là ví dụ tự nhiên, và nói cả lựa chọn khác.
  4. Không đăng lại nguyên văn bài đã có trên site mình. Hai bản giống nhau thì Google chọn một, thường là bản trên site mạnh hơn.
Nghệ nhân gốm hướng dẫn trực tiếp cho một nhóm nhỏ trong xưởng cộng đồng sáng sủa

Đề xuất bài với biên tập viên

Biên tập viên của site tốt nhận nhiều thư mời viết bài, phần lớn là thư mẫu gửi hàng loạt. Thư được đọc là thư cho thấy bạn hiểu site của họ và có thứ họ cần. Ví dụ:

Chào chị Hạnh, em là Tuấn, kỹ sư phụ trách thi công chống thấm ở công ty X, làm nghề 11 năm ở Hà Nội. Em đọc chuyên mục “Sửa nhà” của tạp chí và thấy bài tháng 9 về nhà ống bị thấm tường chung đang nhận nhiều câu hỏi ở bình luận về chuyện xử lý từ phía nhà mình khi không vào được nhà hàng xóm. Em có thể viết một bài khoảng 1.500 chữ về đúng tình huống đó, có ảnh ba công trình thật em đã làm và chi phí tham khảo. Bài không nhắc dịch vụ của công ty ngoài phần giới thiệu tác giả. Chị thấy có hợp không ạ?

Thư nói ai, làm gì, đã đọc gì của họ, đề xuất cụ thể, người đọc được lợi gì, và tự cam kết không quảng cáo. Không nhắc tới “liên kết”, không gửi kèm bảng giá đổi bài. Sau khi đăng, chia sẻ bài trên kênh của bạn để site kia cũng được lợi; đó là cách để được mời viết tiếp.

Những dạng gần với bài khách

Bài khách không phải cách duy nhất để xuất hiện trên kênh của người khác. Các dạng sau thường hiệu quả hơn ở Việt Nam, vì nhiều site ngành không có chuyên mục khách viết nhưng có:

  • Trả lời phỏng vấn cho bài báo về ngành; phóng viên cần chuyên gia nói có số liệu.
  • Khách mời podcast, buổi phát trực tiếp của kênh trong ngành; trang ghi chú tập thường có liên kết tới khách mời.
  • Diễn giả hội thảo, buổi chia sẻ của hiệp hội, trường đại học; trang sự kiện liệt kê diễn giả.
  • Trả lời chuyên môn trong nhóm, diễn đàn một cách đều đặn, ký tên thật; xem được nhắc trên diễn đàn, YouTube.

Đặt liên kết: tự nhiên và minh bạch

  • Phần giới thiệu tác giả: tên, vai trò, tên doanh nghiệp, liên kết về trang giới thiệu hoặc trang chủ. Đây là liên kết tự nhiên nhất.
  • Trong thân bài: chỉ khi trang đích thật sự giúp người đọc (một bộ dữ liệu, một công cụ, một hướng dẫn chi tiết hơn). Chữ neo mô tả, không phải cụm từ khoá thương mại. Xem chữ neo.
  • Có trả tiền hoặc trao đổi (phí đăng, đổi bài, đổi hàng): liên kết phải gắn rel="sponsored". Đây là quy định của Google, không phải tuỳ chọn. Xem liên kết trả tiền.
  • Bên đăng có thể tự gắn nofollow cho mọi liên kết bài khách. Đừng phản đối: giá trị chính của bài khách là người đọc và uy tín, không phải liên kết.

Khi bạn là bên nhận bài khách

Site của bạn nhận bài của người ngoài thì bạn chịu trách nhiệm về nó. Rủi ro là site bị coi là bán liên kết, thậm chí bị thao tác thủ công “liên kết không tự nhiên từ trang web của bạn”. Quy tắc cho bên nhận:

  • Chỉ nhận bài đúng chủ đề site, có ích cho người đọc của bạn.
  • Biên tập như bài của mình: sửa, cắt, từ chối khi cần.
  • Bài có trả tiền: ghi rõ là bài hợp tác và gắn sponsored cho mọi liên kết thương mại.
  • Không mở chuyên mục nhận bài PR mọi ngành; đó là dấu hiệu bán liên kết, và với site uy tín còn là lạm dụng uy tín trang web.
  • Tác giả bài khách có tên thật, có trang giới thiệu. Xem trang tác giả.

Đo giá trị bài khách đúng cách

Đừng đo bằng “được bao nhiêu link”. Đo bằng:

  • Lượt giới thiệu (referral) từ bài khách trong GA4, và trong số đó bao nhiêu người liên hệ, mua.
  • Tìm kiếm tên thương hiệu tăng sau khi bài đăng (Search Console, lọc câu tìm có tên thương hiệu).
  • Lời mời viết tiếp, phỏng vấn, hợp tác sau bài.
  • Lần nhắc tên ở nơi khác dẫn từ bài đó.

Một bài khách trên trang hiệp hội ngành mang về hai đối tác lớn đáng hơn hai mươi bài trên các trang “đăng bài PR giá rẻ”.

Dấu hiệu bài khách thành spam

  • Cùng một bài, chỉ đổi vài câu, đăng trên nhiều site.
  • Thư mời “viết bài miễn phí cho site của bạn” gửi hàng loạt, kèm điều kiện đặt liên kết từ khoá.
  • Site nhận bài có chuyên mục khách viết về mọi thứ: luật, nha khoa, cá cược, tiền ảo.
  • Chữ neo trong bài là cụm từ khoá chính xác của trang dịch vụ.
  • Bảng giá đăng bài theo chỉ số tên miền.

Checklist

  1. Chọn nơi đăng theo người đọc, không theo chỉ số.
  2. Đề tài site kia cần; kiến thức chỉ bạn có.
  3. Không quảng cáo trong thân bài; không đăng lại bài cũ.
  4. Liên kết ở phần giới thiệu tác giả; trong bài chỉ khi có ích, chữ neo mô tả.
  5. Có trả tiền thì gắn sponsored.
  6. Bên nhận: biên tập, đúng chủ đề, ghi rõ hợp tác.
  7. Đo bằng lượt giới thiệu, tìm tên thương hiệu, cơ hội hợp tác.
  8. Kiểm bài đã đăng có liên kết đúng, trang đích sống bằng chấm điểm SEO.

Hỏi đáp

Guest post có còn hiệu quả không?

Có, nếu mục tiêu là tiếp cận người đọc của site khác và xây uy tín trong ngành. Viết hàng loạt chỉ để lấy liên kết từ khoá thì không hiệu quả và có rủi ro bị coi là lược đồ liên kết.

Đăng bài khách có trả phí thì cần gắn sponsored không?

Có. Mọi liên kết có trả tiền hoặc trao đổi lợi ích cần gắn rel sponsored. Không gắn là vi phạm chính sách của Google với cả bên đăng và bên mua.

Có nên đăng lại bài trên site mình làm bài khách?

Không nên đăng lại nguyên văn. Hai bản giống nhau thì Google thường chỉ hiện một, có thể là bản trên site kia. Viết bài mới hoặc góc nhìn khác.

Liên kết bài khách bị gắn nofollow có còn giá trị?

Có. Giá trị chính của bài khách là người đọc mới, uy tín và lần nhắc tên. Google cũng coi nofollow là gợi ý và có thể vẫn dùng liên kết đó để hiểu mối liên hệ.

Đọc tiếp