Liên kết nội bộ: dựng cụm chủ đề, sửa liên kết hỏng

Liên kết nội bộ làm ba việc mà không thứ gì khác trên site làm thay được. Thứ nhất, nó là đường để Googlebot đi từ trang này sang trang khác và phát hiện trang mới; sitemap giúp, nhưng trang không có liên kết nào trỏ vào thường bị thu thập thưa và đánh giá thấp. Thứ hai, văn bản neo (chữ bấm được) cho Google biết trang đích nói về gì. Thứ ba, số lượng và vị trí liên kết cho biết bạn coi trang nào là quan trọng. Ba việc đó đều nằm trong tay bạn, không phụ thuộc site khác, nên liên kết nội bộ là đòn bẩy rẻ nhất trong SEO.

Google đi theo loại liên kết nào

Google chỉ chắc chắn đi theo thẻ <a> có thuộc tính href chứa một địa chỉ thật. Nhiều giao diện hiện đại làm menu, nút "xem thêm", phân trang bằng JavaScript mà không có href; người bấm vẫn chuyển trang được nhưng máy thu thập thì không thấy đường.

<!-- Google đi theo được -->
<a href="/bai/the-canonical">cách viết thẻ canonical</a>
<a href="https://vidu.com/danh-muc/may-loc-nuoc?page=2">Trang 2</a>
<!-- Google không coi là liên kết -->
<span onclick="location.href='/bai/the-canonical'">cách viết thẻ canonical</span>
<a onclick="moTrang(2)">Trang 2</a>
<a href="javascript:void(0)" data-url="/bai/the-canonical">Xem</a>

Phân trang bằng nút "tải thêm" không có địa chỉ riêng cho mỗi trang là ca hay gặp nhất: sản phẩm từ trang thứ hai trở đi trở nên vô hình với máy. Nếu bạn dùng cuộn vô tận, vẫn cần các liên kết trang 2, 3… có href thật. Chi tiết về phần JavaScript ở bài site dựng bằng JavaScript.

Dựng cụm chủ đề

Cụm chủ đề là một trang trụ cột bao quát một chủ đề lớn, cộng các bài con đào sâu từng nhánh, tất cả nối với nhau theo hai chiều. Ví dụ với chủ đề SEO kỹ thuật: trang trụ cột giới thiệu toàn cảnh và trỏ xuống từng bài canonical, sitemap, robots.txt, chuyển hướng; mỗi bài con trỏ ngược lên trang trụ cột và sang các bài anh em khi nội dung thật sự liên quan.

Loại liên kết	Đặt ở đâu	Tác dụng
Trụ cột → bài con	Trong thân trang trụ cột, mỗi nhánh một liên kết	Phân phối độ quan trọng xuống các bài sâu
Bài con → trụ cột	Đoạn mở đầu hoặc kết bài	Gom tín hiệu về trang muốn xếp hạng cho từ khoá rộng
Bài con ↔ bài con	Trong câu, đúng chỗ người đọc cần	Giúp người đọc đi tiếp, giúp Google hiểu quan hệ giữa các ý
Đường dẫn vị trí (breadcrumb)	Đầu trang	Thể hiện thứ bậc; kèm dữ liệu có cấu trúc BreadcrumbList
Khối bài liên quan	Cuối bài	Bổ sung, nhưng yếu hơn liên kết trong câu
Menu, chân trang	Toàn site	Cho các trang trọng yếu, không dùng để nhét từ khoá

Liên kết đặt trong thân bài, giữa câu có ngữ cảnh, thường có tác dụng rõ hơn liên kết lặp ở chân trang trên mọi trang. Google không công bố cách cân cụ thể, nhưng logic dễ hiểu: liên kết trong câu nằm cạnh văn bản giải thích vì sao nó tồn tại.

Văn bản neo: mô tả, không nhồi

Văn bản neo tốt là cụm chữ mà người đọc nhìn vào biết ngay bấm vào sẽ thấy gì: "cách khai báo sitemap trong robots.txt" tốt hơn "xem tại đây". Với liên kết nội bộ, dùng văn bản neo khớp từ khoá không bị phạt như với liên kết từ site khác, nhưng lặp đúng một cụm cho hàng trăm liên kết thì vừa vô ích vừa làm câu văn gượng. Đổi cách diễn đạt theo ngữ cảnh: "thẻ canonical", "khai báo bản chuẩn", "cách Google chọn địa chỉ chuẩn" đều trỏ về cùng một bài được.

Hai trang khác nhau không nên dùng chung một văn bản neo. Nếu "giá máy lọc nước" khi thì trỏ về trang danh mục, khi thì trỏ về một bài viết, bạn đang tự tạo hai trang tranh nhau cùng một ý định tìm kiếm.

Trang mồ côi và độ sâu

Trang mồ côi là trang không có liên kết nội bộ nào trỏ tới; nó chỉ được biết qua sitemap hoặc liên kết cũ. Cách tìm: lấy danh sách địa chỉ trong sitemap, so với danh sách địa chỉ mà một công cụ thu thập tìm thấy khi đi từ trang chủ theo liên kết. Địa chỉ có trong sitemap mà công cụ không đi tới được là trang mồ côi. Hoặc trang đó cần được nối vào cụm phù hợp, hoặc nó không đáng tồn tại.

Độ sâu là số lần bấm từ trang chủ tới trang. Không có con số bắt buộc, nhưng trang quan trọng nằm sau năm, sáu lần bấm qua phân trang danh mục thường được thu thập thưa hơn. Trang danh mục lớn, trang trụ cột và bài có lượt tìm cao nên cách trang chủ ít bước.

Liên kết hỏng và liên kết qua chuyển hướng

Một liên kết nội bộ trỏ tới trang 404 làm người đọc bỏ đi và phí một lượt thu thập. Liên kết trỏ tới trang trả lỗi 5xx còn tệ hơn: lỗi máy chủ lặp lại là tín hiệu để Googlebot tự giảm tốc độ thu thập toàn site. Liên kết trỏ qua chuyển hướng (bài cũ đã đổi địa chỉ, http:// sang https://, thiếu dấu gạch chéo cuối) không hỏng, nhưng mỗi lần đi qua là thêm một yêu cầu, và chuỗi chuyển hướng dài có thể bị dừng giữa đường.

Quy trình sửa định kỳ:

1. Chạy công cụ thu thập trên toàn site, xuất danh sách liên kết trả 4xx, 5xx và 3xx.
2. Với 4xx: sửa liên kết sang trang đúng; nếu trang đích bị xoá có chủ ý thì bỏ liên kết.
3. Với 3xx: sửa liên kết trỏ thẳng địa chỉ cuối. Chuyển hướng vẫn giữ cho liên kết từ ngoài và dấu trang của người dùng.
4. Với 5xx: đây là lỗi máy chủ, cần xem nhật ký lỗi chứ không sửa ở liên kết.
5. Sửa ở khuôn trước: một liên kết hỏng trong menu hay chân trang là hỏng trên mọi trang.

Lỗi hay gặp

• Đặt rel="nofollow" cho liên kết nội bộ để "dồn sức mạnh" cho trang khác. Kỹ thuật này đã hết tác dụng từ lâu: phần giá trị của liên kết nofollow không được chuyển sang liên kết khác mà chỉ mất đi. Trang không muốn xuất hiện trên Google thì dùng noindex; trang đăng nhập, giỏ hàng không cần nofollow.
• Liên kết tới phiên bản có tham số, như ?utm_source=menu trong menu nội bộ. Mỗi liên kết như vậy là một địa chỉ trùng mới và làm rối tín hiệu bản chuẩn. Tham số theo dõi chỉ dành cho liên kết từ bên ngoài.
• Khối "bài mới nhất" là liên kết duy nhất tới bài. Khi bài trôi khỏi khối, nó thành mồ côi. Bài nào cũng cần ít nhất một liên kết cố định từ trang danh mục hoặc trang trụ cột.
• Tin rằng phải giữ dưới 100 liên kết mỗi trang. Đó là khuyến nghị cũ từ thời Googlebot chỉ đọc được phần đầu trang; Google đã bỏ giới hạn này. Vấn đề thật là trang có quá nhiều liên kết làm người đọc khó tìm và làm loãng tín hiệu, không phải con số.
• Đổi địa chỉ bài hàng loạt (bỏ ngày tháng khỏi đường dẫn, đổi tên danh mục) mà chỉ dựa vào chuyển hướng, không sửa liên kết nội bộ. Site vẫn chạy nhưng mọi liên kết đi qua một bước chuyển hướng, và các công cụ báo hàng nghìn lỗi.
• Liên kết ẩn: chữ cùng màu nền, liên kết trong khối bị ẩn bằng CSS để nhét từ khoá. Đây là vi phạm chính sách spam, không phải mẹo.

Kiểm bằng SEO Gốc

Công cụ chấm điểm lấy mẫu tối đa sáu liên kết nội bộ trên trang chủ, rải đều từ đầu, giữa tới cuối trang, rồi tải thử từng cái. Liên kết trả 4xx hoặc không tới được báo mã link_hong; có liên kết trả 5xx thì báo thêm link_5xx ở mức nặng vì đó là lỗi máy chủ. Công cụ bỏ qua liên kết đăng nhập, giỏ hàng, tìm kiếm và đường dẫn do Cloudflare tự chèn. Đây là phép thử mẫu trên trang chủ, không thay cho một lượt thu thập toàn site, nhưng lỗi ở trang chủ thường là lỗi khuôn nên đáng sửa trước. Thang điểm từng mục có ở trang cách chấm điểm; nếu trang bị chuyển hướng lòng vòng, đọc thêm bài chuyển hướng 301 và gom www, và khi trang đích không vào chỉ mục, xem bài vì sao trang không được lập chỉ mục.