H1 và cấu trúc tiêu đề: một H1 có bắt buộc không

Mỗi trang nên có một H1 nói đúng chủ đề trang, và các tiêu đề H2, H3 bên dưới nên chia nội dung theo đúng thứ bậc ý. Nhưng “một H1” là thói quen tốt chứ không phải luật: Google đã nhiều lần nói trang có nhiều H1 không bị phạt, và HTML cũng cho phép. Thứ thật sự gây hại là trang không có tiêu đề chính nào, hoặc có tiêu đề nhưng dùng thẻ sai: chữ to làm bằng thẻ div, còn thẻ H1 thì bọc logo.

H1 dùng để làm gì

H1 là tiêu đề chính của nội dung trang, thứ người đọc nhìn thấy đầu tiên khi trang mở ra. Nó khác thẻ title: title nằm trong <head>, hiện trên tab trình duyệt và trang kết quả; H1 nằm trong thân trang, hiện cho người đã vào trang. Hai thứ thường gần giống nhau, nhưng không bắt buộc giống hệt. Title có thể ngắn hơn, có tên thương hiệu; H1 có thể đầy đủ hơn, tự nhiên hơn.

Với máy, tiêu đề giúp hiểu cấu trúc trang: đâu là chủ đề chính, đâu là các phần con. Google cũng có thể lấy chữ trong H1 làm tiêu đề hiển thị trên trang kết quả khi thẻ title kém, như bài thẻ title đã nói. Với trình đọc màn hình của người khiếm thị, tiêu đề là mục lục: người dùng nhảy giữa các tiêu đề để tìm phần cần đọc. Một trang không có tiêu đề nào là một trang phải nghe từ đầu tới cuối.

Một hay nhiều H1

Chuẩn HTML5 từng có ý tưởng mỗi khối section, article được có H1 riêng và trình duyệt tự tính cấp. Ý tưởng đó chưa bao giờ được trình duyệt và trình đọc màn hình làm theo, và đã bị bỏ khỏi chuẩn. Thực tế ngày nay: cấp tiêu đề là cấp ghi trên thẻ, H1 là cấp cao nhất bất kể nằm trong khối nào.

Google thì không quan tâm số lượng. Hệ thống đủ khôn để hiểu trang có hai H1. Vậy tại sao công cụ chấm điểm SEO Gốc vẫn trừ nửa điểm khi trang chủ có nhiều H1? Vì trong thực tế, nhiều H1 hầu như luôn là dấu hiệu mẫu giao diện dùng thẻ tiêu đề để tạo chữ to, không theo ý nghĩa: tên site ở đầu trang là H1, tên từng sản phẩm trong lưới cũng là H1, khẩu hiệu ở chân trang cũng là H1. Lúc đó không còn biết đâu là chủ đề chính. Cảnh báo này nhắc bạn xem lại, không phải báo một lỗi Google phạt.

Tình huống	Có sao không	Nên làm
Không có H1 nào	Có: mất tín hiệu chủ đề chính, trình đọc màn hình không có điểm vào	Thêm một H1 mô tả trang
Một H1 là logo, H1 thật là div chữ to	Có: tiêu đề chính trên mọi trang đều là tên site	Logo bỏ thẻ H1 (để a hoặc p), tiêu đề trang thành H1
Hai H1: tiêu đề bài và tên mục trong thanh bên	Không nặng, nhưng gây nhiễu	Hạ thanh bên xuống H2 hoặc thẻ thường
H1 ẩn bằng CSS, chỉ để máy đọc	Rủi ro: chữ ẩn với người dùng là thứ Google coi là thủ thuật	Để H1 hiện thật, cỡ nào cũng được
Trang chủ có H1 là tên thương hiệu	Không sao	Có thể kèm một dòng nói site làm gì

Thứ bậc H2, H3: viết như mục lục

Cách thử đơn giản nhất: chỉ đọc các tiêu đề của bài theo thứ tự. Nếu danh sách đó đọc như một mục lục hợp lý, cấu trúc ổn. Nếu nó toàn “Giới thiệu”, “Nội dung”, “Lưu ý”, “Kết luận”, tiêu đề đang không mang thông tin.

<h1>Sitemap XML: cấu trúc, giới hạn và lastmod</h1>
  <h2>Sitemap có bắt buộc không</h2>
  <h2>Cấu trúc một tệp sitemap</h2>
    <h3>Thẻ loc và lastmod</h3>
    <h3>priority và changefreq: Google bỏ qua</h3>
  <h2>Giới hạn 50.000 URL và sitemap con</h2>
  <h2>Lỗi hay gặp</h2>

Vài nguyên tắc:

• Không nhảy cấp từ H2 xuống H4 chỉ vì H4 có cỡ chữ vừa ý. Cỡ chữ là việc của CSS, cấp tiêu đề là việc của ý nghĩa.
• Tiêu đề phải nói được nội dung phần đó. “Giới hạn 50.000 URL” tốt hơn “Một số lưu ý”. Tiêu đề cụ thể còn là ứng viên tốt để Google, và các hệ thống AI, trích một đoạn trả lời; xem bài viết để được AI trích dẫn.
• Tiêu đề dạng câu hỏi hợp với phần trả lời một câu hỏi cụ thể người ta hay tìm. Đừng biến mọi tiêu đề thành câu hỏi, đọc rất mệt.
• Không nhồi từ khoá vào mọi H2. Năm tiêu đề cùng lặp “thẻ canonical” không giúp gì, chỉ khiến bài đọc như viết cho máy.

H1 trong mẫu giao diện

Lỗi H1 gần như không bao giờ do người viết bài, mà do mẫu giao diện. Các chỗ cần soát:

• Trang chủ: nhiều giao diện không có H1 ở trang chủ vì trang chủ toàn khối trình bày. Thêm một H1 thật, có thể là tên thương hiệu kèm câu nói site làm gì.
• Trang danh mục, trang thẻ: tên danh mục nên là H1. Nhiều mẫu in tên danh mục bằng thẻ thường và để tên sản phẩm trong lưới là H2 hoặc H3, chừng đó là đúng.
• Trang bài viết: tiêu đề bài là H1. Nếu trình soạn thảo cho người viết chọn “Tiêu đề 1” trong thân bài, hãy tắt lựa chọn đó hoặc dặn người viết bắt đầu từ H2.
• Đầu trang chung: logo và tên site không bọc H1. Đây là lỗi kinh điển của các giao diện cũ.

Mục lục và neo tiêu đề

Bài dài nên có mục lục đầu bài dẫn tới từng H2. Mỗi H2 mang một thuộc tính id ngắn, không dấu, và mục lục liên kết tới #id đó:

<h2 id="gioi-han">Giới hạn 50.000 URL và sitemap con</h2>
<a href="#gioi-han">Giới hạn 50.000 URL</a>

Lợi ích thứ nhất là cho người đọc: trên điện thoại, nhảy thẳng tới phần cần đọc thay vì cuộn qua hai nghìn chữ. Lợi ích thứ hai: Google đôi khi hiện các liên kết nhảy tới phần trong bài ngay dưới kết quả tìm kiếm, và có thể đưa người tìm tới đúng đoạn khớp câu hỏi. Không có gì bảo đảm Google sẽ hiện, nhưng tiêu đề rõ nghĩa cộng neo ổn định là điều kiện cần. Đừng sinh id ngẫu nhiên mỗi lần dựng trang, vì liên kết người khác đã chia sẻ tới phần đó sẽ gãy.

Lỗi hay gặp

• Kiểm bằng công cụ trình duyệt rồi tưởng có H1. Khung “kiểm tra phần tử” hiện cây trang sau khi JavaScript chạy. Nếu H1 do JavaScript vẽ, máy đọc HTML gốc có thể không thấy. Kiểm bằng “Xem mã nguồn trang”, hoặc dùng công cụ đọc HTML máy chủ trả về.
• H1 rỗng hoặc chỉ chứa ảnh không có alt. Thẻ có đó nhưng không có chữ nào. Nếu tiêu đề chính phải là ảnh (logo chữ), ảnh cần alt mô tả.
• Trang chủ dạng thanh trượt ảnh: mỗi tấm trượt một H1, năm tấm là năm H1, và không cái nào nói site làm gì.
• Cố cho H1 trùng khít title. Không cần. Hai thứ nói cùng chủ đề là đủ; H1 có thể dài hơn và tự nhiên hơn.
• Sửa H1 rồi chờ thứ hạng nhảy. H1 là một tín hiệu nhỏ. Sửa trang thiếu H1 là vá một chỗ hở, không phải đòn bẩy. Nếu trang không lên hạng, nguyên nhân thường nằm ở nội dung và ý định tìm kiếm.

Việc không cần làm: đo mật độ từ khoá trong tiêu đề; xoá bằng được H1 thứ hai khi nó đã có lý do hợp lý; đổi cỡ chữ để H1 “trông quan trọng hơn”.

Danh sách kiểm nhanh

1. Mỗi loại trang (chủ, danh mục, bài, sản phẩm) có một H1 hiện thật, có chữ.
2. Logo và tên site ở đầu trang không phải H1.
3. H1 có sẵn trong HTML máy chủ trả về.
4. Đọc riêng các H2, H3 thấy ra một mục lục hợp lý.
5. Không nhảy cấp vì cỡ chữ.

Kiểm bằng SEO Gốc

Công cụ chấm điểm đếm H1 trên trang chủ: không có H1 thì mất trọn 4 điểm, nhiều hơn một thì mất nửa, và hiện tối đa ba H1 đầu tiên đọc được để bạn thấy ngay thẻ nào đang bị dùng sai. Vì lỗi nằm ở mẫu, sau khi sửa trang chủ hãy mở thêm một trang bài và một trang danh mục để soát cùng cách.