Soi đối thủ SEO bằng số đo công khai: tuổi tên miền, sitemap, nhịp đăng, liên kết

Soi đối thủ SEO là đặt site của mình cạnh hai, ba site đang đứng trên mình ở Google rồi so những thứ đo được từ bên ngoài: tên miền bao nhiêu tuổi, có bao nhiêu trang trong sitemap, đăng bài đều tới đâu, viết xoay quanh chủ đề nào, được bao nhiêu nơi khác liên kết tới, trang chủ có lỗi kỹ thuật gì, có cho bot AI vào không. Không cần tài khoản trả phí nào để làm phần lớn việc này. Thứ duy nhất không đo được từ bên ngoài là lượng truy cập của site người khác — mọi con số traffic bạn thấy ở đâu đó đều là ước lượng, và nên đọc với đúng tâm thế đó.

Bài này đi qua từng chỉ số: lấy ở đâu, đọc thế nào cho đúng, và chỗ nào hay bị hiểu sai. Muốn làm nhanh thì dán tên miền vào công cụ Soi đối thủ của SEO Gốc, báo cáo hiện ra trong khoảng một phút.

Chọn đúng đối thủ trước khi soi

Đối thủ SEO không nhất thiết là đối thủ kinh doanh. Một phòng khám nha khoa ở Hà Nội có thể cạnh tranh khách với phòng khám bên kia đường, nhưng trên Google thì thứ đang chiếm chỗ của nó lại là một trang tin sức khoẻ và một trang tổng hợp đánh giá. Cách chọn:

1. Lấy 5–10 từ khoá mang lại khách thật cho bạn (xem trong Google Search Console, báo cáo Hiệu suất).
2. Tìm từng từ khoá ở chế độ ẩn danh, ghi lại các tên miền đứng trong năm vị trí đầu.
3. Tên miền nào xuất hiện ở nhiều từ khoá nhất là đối thủ SEO thật. Chọn hai, ba cái đó.

Bỏ qua các trang lớn kiểu sàn thương mại, báo điện tử hay bách khoa — chúng thắng nhờ quy mô mà một site nhỏ không đuổi theo được, so với chúng chỉ ra kết luận vô dụng. Đối thủ đáng soi là site cùng cỡ, cùng ngách, đang đứng trên bạn vài bậc.

Tuổi tên miền: đọc đúng hai mốc khác nhau

Có hai nguồn công khai, và chúng trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Ngày đăng ký nằm trong hồ sơ RDAP — giao thức thay thế cho WHOIS cũ, trả dữ liệu dạng có cấu trúc. Với .com và .net, hồ sơ nằm ở Verisign; phần lớn đuôi quốc tế khác cũng có máy chủ RDAP riêng. Tên miền .vn hiện không có dịch vụ RDAP công khai, nên không lấy được ngày đăng ký bằng cách này.

Lần lưu đầu trên Wayback Machine là ngày kho lưu trữ web Internet Archive chụp trang chủ lần đầu. Mốc này cho biết site đã có mặt trên mạng từ khi nào, áp dụng được cho cả .vn. Nhưng cần nhớ hai điều: Wayback có thể chụp muộn hơn ngày site lên sóng nhiều tháng, và nếu tên miền từng hết hạn rồi đổi chủ thì bản chụp đầu tiên có thể là site của chủ cũ. Bấm vào ngày để mở bản lưu và tự nhìn.

Tuổi tên miền tự nó không phải yếu tố xếp hạng. Google đã nói nhiều lần rằng không cộng điểm cho tên miền cũ. Thứ tuổi thật sự phản ánh là thời gian tích luỹ: site chạy mười năm thường có nhiều trang hơn, nhiều nơi nhắc tới hơn. Vậy nên đừng dừng ở con số tuổi; hãy xem nó đi kèm với hai chỉ số dưới đây thế nào.

Sitemap: đối thủ có bao nhiêu trang, nhóm nào nhiều nhất

Sitemap XML là danh sách trang mà chính chủ site khai cho máy tìm kiếm. Phần lớn site khai sitemap trong robots.txt bằng dòng Sitemap:; không khai thì thường vẫn có ở /sitemap.xml hoặc /sitemap_index.xml. Đếm số địa chỉ trong đó là cách gần nhất để biết quy mô nội dung của site người khác.

Tên các tệp sitemap con nói khá nhiều. Site WordPress dùng Yoast hay Rank Math chia thành post-sitemap.xml, page-sitemap.xml, product-sitemap.xml, category-sitemap.xml. Nhìn số địa chỉ từng nhóm là biết đối thủ dồn sức vào bài viết, trang sản phẩm hay trang chuyên mục.

Ba chỗ hay đọc sai:

• Sitemap không phải chỉ mục. Khai 20.000 trang không có nghĩa Google lập chỉ mục 20.000 trang. Site sinh trang hàng loạt thường khai rất nhiều mà Google chỉ nhận một phần nhỏ.
• Sitemap lớn đọc không hết trong một lượt. Công cụ Soi đối thủ đọc tối đa 40 tệp con trong khoảng 22 giây; còn thiếu thì báo cáo ghi rõ là số thật lớn hơn, không tự nhân lên để ước.
• Không có sitemap không có nghĩa là site nhỏ. Chỉ là không đếm được từ bên ngoài.

Nhịp cập nhật: khi nào lastmod tin được

Mỗi địa chỉ trong sitemap có thể kèm thẻ lastmod — ngày nội dung được sửa lần cuối. Gom các ngày đó theo tháng là thấy đối thủ đăng và sửa bài đều đặn cỡ nào: tháng nào có nhiều trang mới, mấy tháng gần đây có chững lại không.

Vấn đề là rất nhiều site không ghi lastmod trung thực. Kiểu hỏng hay gặp nhất: plugin hoặc mã tự viết đóng ngày hôm nay cho mọi địa chỉ mỗi lần sinh sitemap. Nhìn biểu đồ sẽ thấy cả nghìn trang "vừa cập nhật" trong một ngày — sai hoàn toàn. Google cũng biết điều này và chỉ dùng lastmod khi nó nhất quán với thay đổi thật trên trang.

Công cụ Soi đối thủ coi lastmod là không tin được và không vẽ biểu đồ khi gặp một trong ba trường hợp:

Dấu hiệu	Nghĩa là
Dưới 30% địa chỉ có lastmod	Mẫu quá ít, biểu đồ không đại diện cho site
Từ 80% địa chỉ trở lên cùng một ngày	Sitemap tự đóng ngày lúc sinh, không phải ngày sửa bài
Có ngày ở tương lai	Dữ liệu ngày bị cấu hình sai

Kể cả khi tin được, lastmod là ngày sửa, không phải ngày đăng. Đối thủ vừa rà lại 300 bài cũ cũng làm cột tháng đó vọt lên. Đọc kèm với số địa chỉ mới xuất hiện giữa hai lần soi cách nhau vài tuần thì chắc hơn — đó là việc theo dõi định kỳ làm tốt hơn một lần soi.

Chủ đề chính: đọc từ đường dẫn

Đường dẫn của một site có tổ chức thường chứa chuyên mục ở tầng đầu, kiểu /tin-tuc/…, /san-pham/…, /dich-vu/…. Đếm tầng đầu của mọi địa chỉ trong sitemap là thấy cấu trúc chuyên mục và nhóm nào dày nhất. Phần cuối đường dẫn (slug) thì chứa từ khoá: gom các cụm hai, ba từ lặp lại nhiều nhất là ra danh sách chủ đề đối thủ viết đi viết lại.

Đây là chỗ soi đối thủ sinh ra việc làm cụ thể nhất. Nếu đối thủ có 140 trang quanh "học phí mầm non" còn bạn có ba, đó là khoảng trống chủ đề — xem cách lập bản đồ chủ đề để lấp có hệ thống, thay vì viết từng bài rời rạc. Ngược lại, chủ đề bạn có mà cả ba đối thủ đều bỏ trống là chỗ dễ chiếm nhất.

Giới hạn của cách này: slug không dấu nên cụm "hoc phi" không phân biệt được "học phí" với từ khác; site dùng đường dẫn dạng số (?p=123) thì không gom được gì. Báo cáo ghi rõ khi không đủ cấu trúc để gom.

Liên kết trỏ về: hạng trong đồ thị Common Crawl

Đếm đầy đủ backlink của site người khác cần một kho thu thập web khổng lồ, và các dịch vụ trả phí mỗi bên ra một con số khác nhau. Có một nguồn mở, miễn phí và cùng một thước đo cho mọi site: Common Crawl, dự án thu thập web công khai, mỗi quý công bố đồ thị liên kết giữa hơn 130 triệu tên miền kèm bảng xếp hạng theo độ trung tâm hài hoà (harmonic centrality) và PageRank.

Hạng càng nhỏ, tên miền càng được nhiều tên miền khác — và tên miền mạnh — trỏ về. Đọc thế này:

• So tương đối giữa bạn và đối thủ là chính. Hạng 300 nghìn với hạng 3 triệu là cách biệt rõ về độ phủ liên kết.
• Không có hạng nghĩa là trong lần thu thập đó, chưa tên miền nào được ghi nhận là trỏ về — hoặc site quá nhỏ để lọt bảng tra.
• Đây không phải danh sách backlink. Muốn biết đối thủ lấy liên kết từ đâu, đọc phân tích liên kết đối thủ; muốn biết loại liên kết nào nên tránh, đọc backlink và liên kết trả tiền.

Kỹ thuật, bot AI, công nghệ, schema

Bốn phần này đo trực tiếp trên trang chủ đối thủ, và thường là chỗ bạn thắng nhanh nhất.

Kỹ thuật trang chủ. Điểm chấm SEO kỹ thuật theo 20 tiêu chí: HTTPS, chuyển hướng, tốc độ phản hồi, title, canonical, sitemap, liên kết hỏng. Đối thủ đứng trên bạn mà điểm kỹ thuật thấp hơn nghĩa là họ thắng ở nội dung hoặc liên kết — sửa kỹ thuật của bạn không đủ, nhưng vẫn nên làm vì rẻ.

Bot AI. robots.txt của đối thủ có chặn OAI-SearchBot, PerplexityBot hay Claude-SearchBot không. Đối thủ chặn mà bạn mở là bạn có lợi thế ở câu trả lời của trợ lý AI. Chi tiết từng bot: cho hay chặn bot AI trong robots.txt, kiểm riêng ở Kiểm bot AI.

Công nghệ. Nền tảng nhận ra từ dấu vết trong mã trang (WordPress, Haravan, Sapo, Shopify, Next.js…), công cụ đo lường (GA4, Tag Manager, Meta Pixel — có pixel nghĩa là đối thủ đang chạy quảng cáo bám đuổi), công cụ chat. Mỗi mục kèm dấu vết cụ thể để bạn tự kiểm lại; site giấu header hoặc tự viết thì báo cáo để trống chứ không đoán.

Schema. Loại dữ liệu có cấu trúc trên trang chủ: Organization, LocalBusiness, Product, FAQPage… Đối thủ có Product và đánh giá sao mà bạn không có là một khoảng cách nhìn thấy được ngay trên trang kết quả tìm kiếm.

Biến báo cáo thành danh sách việc

Một báo cáo soi đối thủ chỉ đáng giá khi nó ra được việc. Sau khi có bảng so sánh, đi theo thứ tự này:

1. Lỗi kỹ thuật của chính mình — rẻ nhất, làm trong tuần.
2. Khoảng trống chủ đề — nhóm đường dẫn và cụm từ đối thủ có nhiều trang mà bạn không có. Lên kế hoạch nội dung theo cụm.
3. Nhịp đăng — nếu lastmod tin được và đối thủ ra 40 trang mỗi tháng còn bạn ra 4, đó là chênh lệch về nguồn lực, không phải mẹo.
4. Liên kết — cách biệt hạng lớn thì cần kế hoạch được nhắc tên dài hạn, không có đường tắt an toàn.
5. Bot AI và schema — chỉnh robots.txt và thêm JSON-LD là việc một buổi.

Soi một lần cho bạn bức ảnh. Thứ quyết định là xu hướng: đối thủ có đang tăng trang, có vừa đổi nền tảng, có vừa chặn bot AI không. Theo dõi đều đặn từng tuần là việc của Siêu SEO — cùng lõi đo với SEO Gốc, kèm theo dõi thứ hạng từ khoá.