Tự làm SEO, thuê người hay thuê công ty: đọc hợp đồng “cam kết top” và những gì nên ghi

Thị trường dịch vụ SEO ở Việt Nam có đủ mọi mức: từ gói vài triệu mỗi tháng “cam kết top 10 hai mươi từ khoá” tới hợp đồng vài trăm triệu với công ty có đội kỹ thuật, nội dung riêng. Khó khăn của chủ doanh nghiệp là không đánh giá được chất lượng trước khi trả tiền, và khi phát hiện ra thì đã mất vài tháng. Bài này giúp chọn hình thức phù hợp và đọc hợp đồng để biết mình đang mua gì.

Ba hình thức, ba kiểu đánh đổi

	Tự làm	Thuê người tự do hoặc nhân viên	Thuê công ty dịch vụ
Chi phí tiền	Thấp nhất	Trung bình	Cao nhất
Chi phí thời gian của chủ	Cao nhất	Trung bình (phải quản lý)	Thấp, nhưng phải kiểm tra
Hiểu ngành	Tốt nhất	Học dần	Thường mỏng, làm nhiều ngành cùng lúc
Kỹ năng kỹ thuật	Phụ thuộc người chủ	Phụ thuộc người được thuê	Thường đủ, có quy trình
Rủi ro lớn nhất	Bỏ dở giữa chừng	Người nghỉ, mang theo hiểu biết	Làm thủ thuật để đạt KPI hợp đồng
Hợp với	Shop nhỏ, chủ thích học, có thời gian viết	Doanh nghiệp vừa có nội dung đều đặn	Doanh nghiệp cần làm nhanh một đợt lớn: chuyển site, sửa kỹ thuật

Một hướng kết hợp hay hiệu quả: thuê chuyên gia làm phần kỹ thuật và kiểm toán một lần, còn nội dung do người trong công ty viết, vì họ hiểu khách và sản phẩm hơn bất kỳ ai bên ngoài. Bài viết của người làm thật trong ngành gần như luôn hơn bài của người viết thuê không biết nghề, đó cũng là điều Google cố đo qua E-E-A-T.

Đọc hợp đồng “cam kết top”

Cam kết top bản thân không xấu, nhưng cách viết quyết định nó có ý nghĩa hay không. Năm câu hỏi cần hỏi:

1. Ai chọn từ khoá? Nếu bên làm tự chọn danh sách từ khoá, họ sẽ chọn những câu dễ lên mà ít người tìm. “Sofa gỗ sồi nhập khẩu giá tốt Thủ Đức” lên top dễ, nhưng tháng có vài lượt tìm. Bạn phải duyệt danh sách và đòi kèm số lượt tìm ước tính.
2. Top đo ở đâu, bằng gì? Thứ hạng khác nhau theo vị trí người tìm, thiết bị, lịch sử tìm. Hợp đồng phải ghi công cụ đo, vị trí đo (ví dụ Hà Nội, điện thoại), tần suất. Ảnh chụp màn hình từ máy của bên làm không phải bằng chứng. Xem vì sao mỗi công cụ đo thứ hạng một khác.
3. Top bao lâu thì tính? Lên top một ngày rồi rớt có tính không? Cần ghi “giữ vị trí trung bình trong X ngày”.
4. Hết hợp đồng thì sao? Nếu thứ hạng đến từ liên kết thuê theo tháng, ngừng trả là rớt. Hỏi rõ: những gì được làm trên site của bạn, những gì nằm ngoài, cái gì còn lại khi chấm dứt.
5. Không đạt thì sao? Hoàn tiền, làm thêm miễn phí, hay chỉ “cố gắng”?

KPI nên ghi thay cho “top 10 hai mươi từ”

Giai đoạn	Chỉ số	Lấy ở đâu
1–2 tháng đầu	Danh sách lỗi kỹ thuật đã sửa, có cách kiểm lại	Báo cáo kiểm toán, chấm điểm kỹ thuật trước và sau
1–3 tháng	Số trang quan trọng được lập chỉ mục	Search Console, báo cáo Trang
3–6 tháng	Lượt hiển thị và lượt bấm của nhóm câu tìm đã thống nhất	Search Console, báo cáo Hiệu suất, lọc theo nhóm
6–12 tháng	Chuyển đổi từ lượt truy cập tự nhiên: cuộc gọi, form, đơn hàng	GA4, hệ thống bán hàng
Liên tục	Danh sách việc đã làm mỗi tháng, ghi rõ trang nào, đổi gì	Nhật ký thay đổi do bên làm gửi

Chi tiết cách đặt mục tiêu theo giai đoạn có trong bài đặt mục tiêu SEO đo được. Điểm chính: chỉ số cuối cùng phải là thứ có ý nghĩa với kinh doanh, và mọi chỉ số phải đo được bằng công cụ bạn cũng xem được.

Các mức giá và thứ bạn thường nhận được

Giá dịch vụ SEO trên thị trường chênh nhau hàng chục lần, và mức giá thường nói khá chính xác bên làm có thể bỏ bao nhiêu giờ công cho site của bạn. Không cần nhớ con số cụ thể, chỉ cần hiểu phép tính: một người làm SEO giỏi tính công theo giờ như mọi nghề chuyên môn khác. Gói vài triệu mỗi tháng chia ra chỉ đủ vài giờ làm việc thật, nghĩa là bên làm buộc phải dùng cách làm hàng loạt, giống nhau cho mọi khách.

Mức	Thường gồm	Thường thiếu
Gói rẻ theo số từ khoá	Bài viết theo mẫu, liên kết từ mạng site sẵn có, báo cáo thứ hạng tự động	Hiểu ngành, sửa kỹ thuật thật, đo chuyển đổi
Gói theo tháng mức vừa	Kiểm toán ban đầu, sửa lỗi cơ bản, vài bài mỗi tháng, báo cáo Search Console	Nội dung chuyên sâu cần người trong nghề, chiến lược dài hạn
Dự án hoặc tư vấn chuyên sâu	Kiểm toán chi tiết, kế hoạch nội dung theo cụm chủ đề, làm việc với đội kỹ thuật của bạn	Thường không viết hộ toàn bộ; cần người của bạn thực hiện

Một cách thử nhanh trước khi ký: nhờ bên làm xem site của bạn 30 phút và nói ba việc họ sẽ làm đầu tiên, vì sao. Bên có nghề sẽ nói về những gì thấy trên chính site bạn: trang nào chưa được lập chỉ mục, nhóm câu tìm nào đang ở vị trí 8–15, trang danh mục nào trống. Bên làm hàng loạt sẽ nói chung chung về “tối ưu onpage, xây dựng backlink chất lượng, nội dung chuẩn SEO” mà không chỉ được vào trang nào.

Cũng nên hỏi xin hai ba site khách cũ còn đang chạy và tự tra trên Google xem họ có thật sự đứng ở đâu với câu tìm có người tìm, chứ không chỉ xem ảnh chụp báo cáo.

Dấu hiệu dịch vụ bẩn

• Không cho biết đã làm gì. “Bí quyết riêng” trong SEO thường là liên kết mua hoặc mạng site vệ tinh. Xem vì sao PBN không đáng.
• Đòi giữ tài khoản quản trị tên miền hoặc hosting đứng tên họ. Hết hợp đồng, bạn phải xin lại tài sản của chính mình.
• Báo cáo lượt truy cập tăng vọt nhưng đơn hàng không đổi. Có thể là lượt truy cập ảo (bot, dịch vụ “tăng traffic”), thậm chí là lượt bấm giả để thao túng tín hiệu. Mở GA4 xem thời gian trên trang, quốc gia, nguồn.
• Cam kết lên top trong 1–2 tuần cho câu tìm cạnh tranh. Hoặc là câu tìm không ai tìm, hoặc là thủ thuật có rủi ro bị phạt.
• Sinh hàng trăm bài mỗi tháng. Nội dung tự sinh số lượng lớn không qua biên tập là lý do điển hình của các đợt cập nhật chống spam. Xem viết bài hàng loạt bằng AI.
• Chèn liên kết của họ vào chân trang site bạn. “Thiết kế và SEO bởi…” kèm từ khoá là đang dùng site bạn để làm SEO cho họ.

Quyền phải giữ trong tay

Dù thuê ai, chủ site giữ quyền chủ sở hữu, bên làm chỉ được cấp quyền người dùng:

1. Tài khoản đăng ký tên miền, đứng tên doanh nghiệp, email của doanh nghiệp.
2. Tài khoản hosting hoặc nền tảng (Haravan, Sapo, WordPress quản trị cao nhất).
3. Cloudflare hoặc nơi quản lý DNS.
4. Search Console: bạn là chủ sở hữu đã xác minh, bên làm là người dùng được thêm vào.
5. GA4, Google Ads, hồ sơ doanh nghiệp trên Google: tương tự.
6. Bản sao lưu site định kỳ do bạn tải về.

Khi chấm dứt, xoá quyền của bên làm trên từng hệ thống. Nhiều chủ site quên bước này, vài năm sau vẫn còn người lạ có quyền sửa Search Console.

Tự kiểm tra bên làm mà không cần biết kỹ thuật

Bạn không cần thành chuyên gia để giám sát. Ba việc mỗi tháng là đủ:

• Mở Search Console, xem đồ thị lượt bấm và lượt hiển thị 3 tháng. Đi lên, đi ngang hay đi xuống.
• Chạy chấm điểm SEO trang chủ, so với tháng trước. Điểm tụt nghĩa là có thứ vừa bị làm hỏng.
• Đọc ba bài mới nhất được đăng. Nếu chính bạn, người trong nghề, đọc thấy nhạt hoặc sai, khách cũng thấy vậy.

Muốn tự động hơn, Siêu SEO chấm lại site định kỳ và gửi thư khi có lỗi mới, kèm số liệu Search Console theo tuần, nên bạn thấy cùng con số với bên làm dịch vụ mà không cần chờ họ gửi báo cáo.

Checklist trước khi ký

1. Danh sách từ khoá do bạn duyệt, có số lượt tìm ước tính.
2. Cách đo thứ hạng ghi rõ công cụ, vị trí, thiết bị, thời gian giữ.
3. KPI theo giai đoạn, giai đoạn cuối là chuyển đổi.
4. Bên làm gửi nhật ký việc đã làm hằng tháng.
5. Cam kết không dùng liên kết mua, PBN, nội dung tự sinh hàng loạt.
6. Mọi tài khoản đứng tên bạn; bên làm chỉ là người dùng.
7. Điều khoản khi không đạt và khi chấm dứt.